- Ποιο είναι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο από το οποίο διέπεται η διαχείριση και η εποπτεία των κοινωφελών περιουσιών – σχολαζουσών κληρονομιών;
Ο ν.4182/2013 (ΦΕΚ185/Α΄/10-09-2013) «Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις», ο οποίος αντικατέστησε το νομοθετικό πλαίσιο περί εθνικών κληροδοτημάτων, δηλαδή (κυρίως) τον ν.2039/1939, αλλά και το Β.Δ 18.9/20.10.1947 «Περί της διοικητικής εποπτείας επί των κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών, του τρόπου διαχειρίσεως και εκκαθαρίσεως αυτών και της αντιμισθίας των κηδεμόνων», όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με το άρθρο 32 του Ν. 4223/2013 (ΦΕΚ287/Α΄/31.12.2013), καθώς και η υπ’ αριθ. 1/2014 εφαρμοστική εγκύκλιος [αριθμ. ΔΚΠ 1040933 ΕΞ 2014/6-3-2014 εγκύκλιος (ΑΔΑ: ΒΙΚΤΗ-ΔΣ3)]
- Πώς μπορώ να επικοινωνήσω με τις Δημόσιες Υπηρεσίες που εποπτεύουν τις κοινωφελείς περιουσίες και τις σχολάζουσες κληρονομίες του ν.4182/2013 (ΦΕΚ185 /Α΄/10-09-2013);
Πληροφορίες για την επικοινωνία με τις Υπηρεσίες – Διευθύνσεις Κοινωφελών Περιουσιών (Δ.Κ.Π.) που εποπτεύουν τις κοινωφελείς περιουσίες και τις σχολάζουσες κληρονομίες του ν.4182/2013 (ΦΕΚ185 /Α΄/10-09-2013) παρέχονται στους παρακάτω συνδέσμους:
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου –Δυτ. Μακεδονίας
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας
Δ.Κ.Π. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου – Δυτ. Ελλάδας – Ιουνίου
- Μπορώ να υποβάλλω ηλεκτρονικά στοιχεία και πράξεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του ν.4182/2013 προς τις αρμόδιες Διευθύνσεις Κοινωφελών Περιουσιών (Υπηρεσίες Μητρώων Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών);
Στοιχεία και πράξεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του ν.4182/2013 και οποιοδήποτε αίτημα προς τις Δ/νσεις Κοινωφελών Περιουσιών (Υπηρεσίες Μητρώων Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών) των Αρμοδίων Αρχών του ως άνω κώδικα, για θέματα αρμοδιότητάς τους, υποβάλλονται ηλεκτρονικά στην διαδικτυακή πύλη του Υπουργείου Οικονομικών από τη διαδρομή: Ψηφιακές Υπηρεσίες → Κοινωφελείς Περιουσίες → Αιτήσεις → (κουμπί) «Δημιουργία Αίτησης για λοιπά θέματα Κοινωφελών Περιουσιών» ή πατώντας εδώ και στη συνέχεια επιλέγοντας «Δημιουργία Αίτησης για λοιπά θέματα Κοινωφελών Περιουσιών». Ο αιτών πρέπει να είναι πιστοποιημένος χρήστης του Taxisnet και για την υποβολή των ως άνω απαιτείται η εισαγωγή του Ονόματος χρήστη (user name) και του Κωδικού πρόσβασης (password) που χορηγεί το Taxisnet [άρθρο 17 παρ. 2 της υπ’ αριθ. Δ.Κ.Π. 0006006 ΕΞ 201/7-4-2016 (ΦΕΚ 1110/Β΄) απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών].
Τα ψηφιακά έγγραφα που υποβάλλονται για να καταχωρισθούν στα Μητρώα από όργανα εκκαθάρισης και διοίκησης των κοινωφελών περιουσιών και τους κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών φέρουν ψηφιακή υπογραφή του εκδότη τους, η οποία πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις που ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 2 και παρ. 1 του άρθρου 3 του Π.Δ. 150/2001 (ΦΕΚ Α 125) [άρθρο 14 παρ. 1 ν.4182/2013].
Εναλλακτικά τα ως άνω στοιχεία υποβάλλονται στην κατά τόπο αρμόδια Υπηρεσία – Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών είτε ταχυδρομικά είτε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email).
- Τι είναι Αυτοτελές Ίδρυμα (Α.Ι.) και τι Κεφάλαιο Αυτοτελούς Διαχείρισης (Κ.Α.Δ.);
Αυτοτελές Ίδρυμα (Α.Ι.) είναι η κοινωφελής περιουσία που η εκτέλεση του κοινωφελούς σκοπού της ανατίθεται σε φυσικά πρόσωπα ή σε νομικά πρόσωπα που συνιστώνται με αυτήν. Ομοίως είναι αυτοτελές ίδρυμα η διάθεση περιουσίας σε υφιστάμενα νομικά πρόσωπα για κοινωφελείς σκοπούς, όταν ορίζεται ιδιαίτερος τρόπος διοίκησής της (άρθρο 50 παρ. 1 ν.4182/2013).
Κεφάλαιο Αυτοτελούς Διαχείρισης (Κ.Α.Δ.) είναι η κοινωφελής περιουσία που καταλείπεται σε υφιστάμενα ιδρύματα, σωματεία, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και λοιπά νομικά πρόσωπα, με επιδιωκόμενο σκοπό που προσδιορίζεται επαρκώς και είναι διαφορετικός από αυτόν που επιδιώκει το υφιστάμενο νομικό πρόσωπο, χωρίς να καθορίζεται ιδιαίτερος τρόπος διοίκησης και αποτελεί ομάδα περιουσίας διακεκριμένη από την περιουσία του νομικού προσώπου (άρθρο 50 παρ. 2 ν.4182/2013).
- Τι είναι Κοινωφελής Περιουσία και τι Σχολάζουσα Κληρονομία;
Κοινωφελής περιουσία είναι το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων που διατίθενται με κληρονομία, κληροδοσία ή δωρεά υπέρ του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή για κοινωφελή σκοπό (άρθρο 1 παρ. 1 ν.4182/2013).
Σχολάζουσα κληρονομία είναι η κληρονομία της οποίας ο κληρονόμος είναι άγνωστος ή δεν έχει ακόμα βρεθεί ή δεν είναι βέβαιο ότι την έχει αποδεχθεί (άρθρο 1 παρ. 6 του ν.4182/2013).
- Ποια είναι η διαδικασία για τη διάθεση περιουσίας υπέρ του Δημοσίου;
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4182/2013 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4223/2013 ( ΦΕΚ287/Α΄/31.12.2013) και την υπ’ αριθ. ΔΚΠ 1040933 ΕΞ 2014/6-3-2014 εγκύκλιο (ΑΔΑ: ΒΙΚΤΗ-ΔΣ3), η διαδικασία έχει ως ακολούθως:
α) Σύνταξη συμβ/κής πράξης (μονομερής – πρόταση δωρεάς) για διάθεση ακινήτων. Για κινητά αρκεί η σύνταξη ιδιωτικού εγγράφου ή η παράδοση τους στον δωρεοδόχο.
β) Υποβολή στη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών των παρακάτω:
- της ως άνω συμβ/κής πρότασης ή επιστολής για τη δωρεά της περιουσίας
- συμβ/κης πράξης κτήσης όταν η περιουσία είναι ακίνητο
- τοπογραφικού διαγράμματος ακινήτου
- αποδεικτικού πληρωμής ΕΝΦΙΑ
- πιστοποιητικού του οικείου Υποθηκοφυλακείου περί της μη ύπαρξης βάρους στο ακίνητο.
γ) Χορήγηση απόψεων της Υπηρεσίας υπέρ της οποίας θα διατεθεί η περιουσία για την αποδοχή ή μη αυτής, εφόσον στη δωρεά υπάρχει όρος.
δ) Έκδοση γνωμοδότησης του Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών (ΚΣΚΠ) για την αποδοχή ή μη της περιουσίας, εφόσον η αξία υπερβαίνει το ποσό των 100.000,00 €.
ε) Έκδοση πράξης του Υπουργού Οικονομικών περί της αποδοχής ή μη της περιουσίας.
στ) Δημοσίευση περίληψης της πράξης αποδοχής στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ζ) Υποβολή πιστοποιητικού μεταγραφής του ακινήτου στο Υποθηκοφυλακείο ή εγγραφής του στο Κτηματολογικό Γραφείο και εγγράφου παραλαβής των κινητών της δωρεάς.
- Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για τη σύσταση κοινωφελούς ιδρύματος του ν.4182/2013;
Κοινωφελές ίδρυμα συστήνεται με διαθήκη ή με συμβολαιογραφική πράξη εν ζωή (Α.Κ. 180 επ. και 50 § 1 ν.4182/2013), στις οποίες θα πρέπει να ορίζονται τα ακόλουθα:
α) Οι κοινωφελείς σκοποί, οι οποίοι θα είναι συγκεκριμένοι και θα αναφέρονται με σαφή τρόπο καθώς και εφόσον απαιτείται, τα μέσα εκπλήρωσής τους.
β) Τα περιουσιακά στοιχεία, που πρέπει να είναι επαρκή για την εκτέλεση των σκοπών, ήτοι:
- Όταν οι κοινωφελείς σκοποί εκπληρώνονται στο διηνεκές, να αποφέρουν επαρκή έσοδα για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας και εκπλήρωσης όλων των σκοπών του ιδρύματος.
- Όταν οι κοινωφελείς σκοποί εκπληρώνονται για ορισμένη διάρκεια χρόνου (μέχρι εξαντλήσεως της περιουσίας), να επαρκούν για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας και εκπλήρωσης όλων των σκοπών του ιδρύματος.
γ) Τα μέλη της διοίκησης (Διοικητικό Συμβούλιο) του Ιδρύματος.
- Ποια είναι η διαδικασία για την έγκριση της σύστασης κοινωφελούς ιδρύματος;
α) Υποβολή συστατικής πράξης και σε περίπτωση που η συστατική πράξη είναι διαθήκη, σχέδιο οργανισμού ιδρύματος από τον εκτελεστή αυτής (υπόδειγμα οργανισμού μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομικών από τη διαδρομή Έντυπα → Κοινωφελείς Περιουσίες).
β) Χορήγηση απόψεων των συναρμόδιων εκ του σκοπού Υπουργών.
γ) Έκδοση προεδρικού διατάγματος έγκρισης σύστασης και κύρωσης του οργανισμού του ιδρύματος.
δ) Δημοσίευση προεδρικού διατάγματος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ε) Συγκρότηση σε σώμα του οργάνου διοίκησης του Ιδρύματος.
στ) Αποδοχή περιουσίας από το όργανο διοίκησης του Ιδρύματος.
- Πότε υποβάλλεται ο προϋπολογισμός, απολογισμός και ισολογισμός ιδρυμάτων και κεφαλαίων αυτοτελούς διαχείρισης καθώς και η λογοδοσία εκτελεστών διαθηκών και εκκαθαριστών;
Ο προϋπολογισμός εσόδων και εξόδων υποβάλλεται τρεις (3) μήνες πριν την έναρξη του οικονομικού έτους που αφορά (άρθρο 59 παρ. 3 ν. 4182/2013).
Ο απολογισμός εσόδων και εξόδων και ο ισολογισμός υποβάλλεται μέσα σε τέσσερις (4) μήνες από τη λήξη του έτους που αφορά (άρθρο 59 παρ. 3 ν. 4182/2013).
Η μερική λογοδοσία των εκτελεστών διαθηκών και εκκαθαριστών υποβάλλεται κάθε τέλος ημερολογιακού έτους και η οριστική λογοδοσία με την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης της περιουσίας (άρθρο 31 ν. 4182/2013).
- Πού και πότε αναρτώνται ο προϋπολογισμός, απολογισμός και ισολογισμός ιδρυμάτων και κεφαλαίων αυτοτελούς διαχείρισης;
Ο προϋπολογισμός, απολογισμός και ισολογισμός αναρτώνται τόσο στο διαδικτυακό τόπο του ιδρύματος, εφόσον διατηρεί τέτοιον, όσο και στο διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής. Η ανάρτηση των πινάκων απολογισμού και του ισολογισμού γίνεται με την υποβολή τους στην αρμόδια αρχή και του προϋπολογισμού μετά την έγκρισή του από αυτή (άρθρο 59 ν.4182/2013, εγκύκλιος υπ’ αριθ. ΔΚΠ 1040933 ΕΞ 2014/6-3-2014, ΑΔΑ: ΒΙΚΤΗ-ΔΣ3).
Ειδικότερα για τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας αναρτώνται στον ιστότοπο kp.e-dm.gov.gr
- Ποιον πρέπει να ενημερώσω για την ύπαρξη περιουσίας χωρίς κληρονόμους;
Την Αποκεντρωμένη Διοίκηση του τόπου τελευταίας κατοικίας (διαμονής) του αποβιώσαντα (άρθρο 61 παρ. 1 ν.4182/2013).
- Υποχρεούται ο εκτελεστής/ εκκαθαριστής/ κηδεμόνας που είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του άρθρου 16 ν.4182/2013 σε δήλωση περιουσιακής κατάστασης;
Ναι (άρθρο 16 παρ. 4 ν.4182/2013)
Η δήλωση περιουσιακής κατάστασης, την οποία υποχρεούνται να καταθέτουν κάθε χρόνο και για τρία χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου τους ή την παραίτηση ή την διαγραφή τους, τα φυσικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο του άρθρου 16 ν.4182/2013, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου, εφόσον έχουν αποδεχθεί το διορισμό τους σε υποθέσεις του νόμου αυτού, υποβάλλεται στην Επιτροπή του άρθρου 3Α του ν.3213/03 όπως ισχύει, στη διεύθυνση Βασ. Σοφίας 11, ΤΚ 10671 ΑΘΗΝΑ, 4ος όροφος, γρ. 414.
Επισημαίνεται ότι με το άρθρο 229 του ν.4281/2014 θεσπίστηκε για πρώτη φορά η υποβολή από τους υπόχρεους εκτός της ετήσιας Δ.Κ.Π. και του εντύπου Δήλωσης Οικονομικών Συμφερόντων (Δ.Ο.Σ.) των ιδίων και των συζύγων τους στην ίδια προθεσμία. Η συνυποβολή αυτής με την Δ.Κ.Π. είναι υποχρεωτική ακόμη και με μηδενικά ποσά.
Το περιεχόμενο των άνω δηλώσεων καθορίζεται με βάση τα άρθρα 223 και 229 του ν.4281/2014.
- Ποιες είναι οι βασικές ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί ένας κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομίας;
Να εξακριβώσει τον τόπο καταγωγής του κληρονομούμενου και τα πλήρη στοιχεία ταυτότητας αυτού.
Να εξακριβώσει την οικογενειακή του κατάσταση και την ύπαρξη τυχόν κληρονόμων. Να αναζητήσει σχετικά πιστοποιητικά (πρόσφατο πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή σε περίπτωση δημοσίευσης διαθήκης, πιστοποιητικό αποποίησης κληρονομίας, αντίγραφο της οικογενειακής μερίδας ή πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, από τα οποία να προκύπτει ότι ο κληρονομούμενος κατά το χρόνο θανάτου του δεν κατέλειπε σε σύζυγο ή συγγενείς μέχρι την τέταρτη τάξη της εξ’ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής ή πιστοποιητικά περί αποποιήσεως των τυχόν εξ’ αδιαθέτου κληρονόμων), ώστε η Υπηρεσία να κινήσει άμεσα τη σχετική διαδικασία για την αναγνώριση του εξ’ αδιαθέτου κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου επί της σχολάζουσας κληρονομίας (άρθρο 61 παρ. 3 του ν. 4182/2013)
Το αποτέλεσμα της έρευνας οφείλει να αναφέρει στην αρμόδια αρχή μέσα σε δύο μήνες από το διορισμό του και στη συνέχεια κάθε εξάμηνο, υποβάλλοντας ιδιαίτερο πίνακα με τα στοιχεία του ενεργητικού και παθητικού της κληρονομίας, με καταχώριση των εισπράξεων ή πληρωμών και συνοπτική έκθεση για τις ενέργειες που πραγματοποίησε για την εξακρίβωση της περιουσίας και των δικαιούχων κληρονόμων.
Το λειτούργημα παύει, ύστερα από ενημέρωση της αρμόδιας Αρχής, είτε με την κοινοποίηση δικαστικής απόφασης περί αναγνώρισης του κληρονομικού δικαιώματος του Ελληνικού Δημοσίου, εφόσον έχει ολοκληρωθεί το στάδιο της εκκαθάρισης της κληρονομίας, ενώ σε αντίθετη περίπτωση με την παράδοση στον εκκαθαριστή, είτε με την παράδοση της περιουσίας στον κληρονόμο, αν διαπιστωθεί το κληρονομικό δικαίωμα τρίτου με απόφαση της αρμόδιας Αρχής, που εκδίδεται μετά από γνώμη του Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών. Μετά τη λήξη του έργου του ως κηδεμόνα υποχρεούται να υποβάλλει λογοδοσία στην αρμόδια αρχή, η οποία να περιλαμβάνει πλήρη έκθεση της διοίκησης της περιουσίας που διενεργήθηκε.
- Πότε υποβάλλεται η λογοδοσία κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών;
Η μερική λογοδοσία των κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών υποβάλλεται στο πρώτο δίμηνο και στη συνέχεια κάθε εξάμηνο από το διορισμό του και οριστική λογοδοσία υποβάλλεται με την λήξη του έργου του (άρθρο 63 ν. 4182/2013).
- Πώς πληρώνεται ο εκτελεστής/ εκκαθαριστής/ κηδεμόνας αν η κληρονομία στερείται ενεργητικού;
Πληρώνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
- Πού μπορώ να βρω πληροφορίες για τη χορήγηση υποτροφίας, βοηθήματος ή βραβείου από τις κοινωφελείς περιουσίες που υπάγονται στον ν.4182/2013;
Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομικών από τη διαδρομή Αναζητήσεις → Κοινωφελείς Περιουσίες → Οδηγός Υποτροφιών/Βοηθημάτων/Βραβείων είναι αναρτημένος Οδηγός Υποτροφιών/Βοηθημάτων/Βραβείων, ο οποίος εμπλουτίζεται συνεχώς με κοινωφελείς περιουσίες που έχουν ως σκοπό τις ως άνω χορηγήσεις. Ειδικά για χορηγήσεις υποτροφιών είναι αναρτημένος επικαιροποιημένος Οδηγός Υποτροφιών στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων http://www.minedu.gr/index.php/ypotrofies-klirodotimata.
Ειδικότερα για τις Κοινωφελείς περιουσίες που εποπτεύονται από τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου Δυτ. Μακεδονίας όλες οι προκηρύξεις για υποτροφίες – οικονομικές ενισχύσεις των Κοινωφελών Περιουσιών δημοσιεύονται στον ιστότοπο kp.e-dm.gov.gr
‘Όσον αφορά τις υποτροφίες οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν αιτήσεις με τα απαιτούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά στο κληροδότημα (κοινωφελές ίδρυμα ή ΚΑΔ) και αφού ελεγχθούν και αναδειχθούν οι υπότροφοι αποστέλλονται για έγκριση στη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών μετά από τη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας Περιφερειακής Υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας.
Σημειώνεται ότι στο άρθρο 56 παρ. 1 του ν. 4182/2013 (ΦΕΚ 185/Α΄/2013) καθώς και την εφαρμοστική εγκύκλιο 1/2014 ρυθμίζονται ζητήματα χορήγησης υποτροφιών από ιδρύματα και παρέχεται η αναγκαία ευελιξία για την ταχεία και αποτελεσματική χορήγησή τους, χωρίς να παραβλέπεται η ανάγκη εποπτείας για την τήρηση των οριζόμενων στη συστατική πράξη.
Στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου προβλέπεται ότι οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται ανάλογα και στις περιπτώσεις που με συστατική πράξη έχει ανατεθεί σε ιδρύματα η χορήγηση οικονομικών ενισχύσεων, βοηθημάτων και βραβείων, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στη συστατική τους πράξη. Ανάλογα με τη φύση των ενισχύσεων, βοηθημάτων ή βραβείων η έγκριση θα παρέχεται από την αρμόδια περιφερειακή υπηρεσία του εκ του σκοπού αρμόδιου Υπουργείου.
- Πως μπορεί να εκμισθωθεί-εκποιηθεί ακίνητο Κοινωφελούς Περιουσίας;
Τα ακίνητα Κοινωφελών Περιουσιών εκμισθώνονται-εκποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24, Ν.4182/2013, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Όλες οι σχετικές ανακοινώσεις αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακές Υπηρεσίες & Ανακοινώσεις Κοινωφελών Περιουσιών καθώς και στην ιστοσελίδα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
- Τι ισχύει σε περίπτωση αδυναμίας εκτέλεσης του σκοπού του διαθέτη ;
Για τη μεταβολή του σκοπού ή των σκοπών, λόγω αδυναμίας εκπλήρωσής τους απαιτείται υποβολή αίτησης προς το αρμόδιο Εφετείο της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της εποπτεύουσας αρχής.
Αναλυτικότερα οι διαδικασίες που θα ακολουθηθούν, προβλέπονται στο άρθρο 10 του ν. 4182/2023 και στην εφαρμοστική εγκύκλιο 1/2014. Με την παρ. 3 ορίζεται, « κατ΄ αντιστοιχίαν προς τη συνταγματική επιταγή (109 παρ. 2), η δυνατότητα επωφελέστερης αξιοποίησης της καταλειπόμενης περιουσίας ή και αξιοποίησης για άλλο κοινωφελή σκοπό, σε περίπτωση διαπίστωσης του ανέφικτου της υλοποίησης του σκοπού του διαθέτη με δικαστική απόφαση.».